Zin in open, explorerend leren?

Voorzet 3: “Op reis in het scriptorium” met Paul Auster

2009-09-19T00:25:00.000-07:00

Dirk Gombeir: Ik wil jullie graag laten kennis maken met het boek “Op reis in het scriptorium” van de Amerikaanse auteur Paul Auster. Het gaat om een dun boek dat de lezer weinig houvast geeft omdat het er juist op aan komt om samen met de hoofdrolspeler te achterhalen wat er precies aan de hand is. Maar helaas lijdt deze ik-figuur aan geheugenverlies. In de eerste pagina’s wordt hij wakker in een witte, volledig van de buitenwereld afgesloten kamer.

Wat doet hij daar? Zit hij opgesloten? Wat wil men van hem? Waarom wordt hij verzorgd als een patiënt in een ziekenhuis? Waarom komen allerlei mensen bij hem langs? Waarom ondervragen ze hem? Wat willen ze precies van hem te weten komen?

Uitdagend onder het lezen van dit boek is en blijft de vaststelling dat alle ‘zekerheden’ zowat zoek zijn, en dat je als lezer plaatsvervangend en op basis van de weinige gegevens die de auteur je verstrekt een hele werkelijkheid moet ‘heropbouwen’. Ook als lezer wil je immers te weten komen wat er aan de hand is, waarom gebeurt wat er gebeurt, wie die hoofdrolspeler is, waarom hij zich in deze benarde situatie bevindt, ... En alhoewel de titel van het boek en de flaptekst een aantal duidelijke hints bevatten, slaagt de auteur erin zijn lezers letterlijk vast te zetten in een bizar universum.

---

Mijn keuze voor een boek van Auster is ingegeven door het feit dat deze auteur mij altijd weer benieuwd maakt naar meer; ieder boek van zijn hand is een variatie op dezelfde basisthema’s. In zijn romans staat keer op keer het ‘ik’ centraal en de manier waarop deze persoon tegen de werkelijkheid aan kijkt. Maar wat maakt dit verhaal bij jullie wakker?

---

Voorzet 2: “Staging Reality” geboetseerd met Hans Op de Beeck

2009-09-19T00:21:00.000-07:00

Luk Bosman: Ik zag onlangs een prachtige dansvoorstelling van de choreograaf Michael Lazic. Maar wat me vooral trof was de podiumbrede projectie op de achtergrond van een videomontage van kunstenaar Hans Op de Beeck. Van een onder de huid kruipende schoonheid…

Je ziet een erg traag verlopende enscenering waarbij twee handen een decor opbouwen, gebruik makend van alledaagse voorwerpen als asbakken, petflessen, … De handen voorzien hun decor ook van lichten op statiefjes. Ondertussen trekken de dansers de aandacht en de blik weg van het scherm, en ga je op in hun choreografie. Maar de geleidelijk verschuivende belichting in de videobeelden zorgt ervoor dat je als toeschouwer gevangen komt te zitten in de illusie van een avondlijk stadslandschap.
Vooral de verschuiving in de waarneming, waarbij de trage veranderingen in de belichting ervoor zorgen dat de manueel in elkaar gezette omgeving vanaf zeker moment de onmiskenbare indruk van een reële wereld oproept, wekt verbazing. Het ambigue spel tussen de ineengeknutselde achtergrond en de realiteit van de dansers, en vooral ook het samenvloeien van beide, intrigeerde mij.

Als toeschouwer wordt je heen en weer geslingerd tussen gemanipuleerde en echte werkelijkheid, en begin je gaandeweg echt te twijfelen aan wat je allemaal te zien krijgt.

---

Wat roept dit manipuleren van de werkelijkheid bij jullie op?

---

Voorzet 1: De 'passie' voor wiskunde aanwakkeren...

2009-09-19T00:15:00.000-07:00

Dirk Gombeir: Kennen jullie de Amerikaanse tv-reeks: “Numb3ers” die even te zien was op een Vlaamse commerciële zender maar al lang weer is afgevoerd? De reeks loopt al vijf seizoenen lang met groot succes in Amerika. De producenten doen er alles aan om te onderstrepen dat de wiskundige principes die in de reeks worden gebruikt, echt zijn! Er bestaan trouwens hele websites die bij iedere aflevering voorzien in een aantal toepassingen en oefeningen…

De reeks draait om twee broers waarvan de een FBI-agent is en de ander een wiskundig genie. Deze laatste staat het FBI-team waar zijn broer deel van uitmaakt regelmatig bij tijdens het oplossen van quasi onoplosbare misdaden. In een bepaald fragment zien we hoe de wiskundige met de ‘spinnenwebtheorie’ komt aanzetten om te verduidelijken dat de dataset waarover de rechercheurs tot hiertoe beschikken wellicht niet in één maar in twee sets van data uitgesplitst moet worden om aldus tot patronen, verbanden, interpretaties, … te komen die de zaak – of de twee zaken – dichterbij een oplossing moeten brengen.
Aanstekelijk is voor mij de wijze waarop de wiskundige wordt geportretteerd. Hij wordt afgeschilderd als een nerd, iemand die gebeten is door zijn vak maar voor het overige stuntelt in relaties, in de liefde, … Een portret dat bol staat van de clichés! Jawel, maar je kijkt er smalend doorheen.

“De werkelijkheid IS wiskunde”, stelt ons genie, als hij in een ander fragment zijn passie voor het vak uitlegt aan een geïnteresseerde jongedame. Hij stopt haar een bloem in de handen, gewoon om haar uit te kunnen leggen dat de symmetrie van de bloemblaadjes toelaat er wiskundige algoritmes uit af te lezen.

Net als de Nederlandse hoogleraar mathematische fysica Robbert Dijkgraaf, lijkt hij er van overtuigd dat de menselijke hersenen een ‘antenne’ zijn die op een steeds perfectere wijze wiskundige patronen detecteren in de werkelijkheid. En de tv-reeks waarin hij zijn kunnen opvoert, illustreert iedere aflevering opnieuw hoe die antenne werkt!

---

'Passie' in wiskunde?! Hoe zien jullie er werk van te maken?

---